Vlaams Congres
van Leraars Wetenschappen





Lezingen

Lezingen



Werkgroepen

Algemeen

Biologie

Chemie

Fysica

Aardrijkskunde

Werkgroepen Fysica

Pascal maakt zich druk!

  • Code: F1
  • Omschrijving:

    Het verschil tussen druk en kracht is voor veel leerlingen moeilijk te bevatten.
    In deze workshop stellen we een reeks experimenten voor die kunnen helpen om verschillende concepten te begrijpen (principe van Pascal, hydrostatische druk, atmosferische druk met het experiment van Otto von Guericke), druk in gassen met de wet van Boyle).
    Het materiaal voor de experimenten komt uit het dagdagelijkse leven. Dit stimuleert de leerlingen om na te denken en zelf antwoorden te zoeken op vragen en fenomenen uit het dagelijks leven.
    Een greep uit de vragen: Waarom is een (duik)snorkel niet groter dan 30 cm? Wat gebeurt er wanneer we duiken? Waarom kan je in het vliegtuig pijn in de oren hebben? Hoe kan je de hoogte van een gebouw bepalen via atmosferische druk? Hoe zwaar is een liter lucht?
  • Verantwoordelijke: Bernadette Anbergen
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 25

Fysica en magie

  • Code: F2
  • Omschrijving: HERHALING 2018

    Volgende en nog meer magische illusies worden getoond (en aangeleerd!).
    Goochelen? Zeker.
    Fysica? Heel zeker!
    Een muntstuk door een glazen plaat wrijven (magnetisme),
    een moer die zichzelf losschroeft (monopolaire motor),
    een spel kaarten waar alle afbeeldingen plots dezelfde worden (optische illusie),
    een (wetenschappelijk) tijdschrift waar plots alle bladzijden blanco worden(optische illusie),
    een zelf getekend figuurtje met whiteboardstift tot leven brengen (Archimedes),
    fake transfer met sponsballen (samendrukbaarheid) …
  • Verantwoordelijke: Eric De Metsenaere
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 30

iMuSciCA STEAM: Consonantie en Dissonantie in Muziek en Fysica

  • Code: F3
  • Omschrijving:

    Is het al dan niet welluidend samenklinken van tonen een kwestie van smaak of schuilt er ook objectieve fysica achter consonante tonen? We verkennen de mathematische verhoudingen die Pythagoras terugvond in de lengten van snaren die welluidend samenklinken. Wat heeft dit te maken met eigentrillingen, natuurtonen en boventonen? Kunnen we iets meer leren over consonantie en dissonantie met de theorie van Helmholtz?
    In deze workshop luisteren we naar tonen, meten we frequenties en spectra, gaan we na hoe bv. folkstemmingen op een gitaar het muzikaal begeleiden makkelijker maken.
    U kan ontdekken wat uw leerlingen ook zelf kunnen onderzoeken met een monochord, met muziekinstrumenten en met metingen van frequentie en spectra. We delen ook onze klaservaringen hiermee.
    iMuSciCA is een Europees project dat een interdisciplinaire STEAM-didactiek (STEM + Art) ontwikkelt waarin muziek, fysica, wiskunde en engineering elkaar versterken.
  • Verantwoordelijke: Renaat Frans
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 25

De link tussen Wetenschap en Engineering - een uurtje inspiratie

  • Code: F4
  • Omschrijving: HERHALING 2018

    Tijdens deze workshop maakt u kennis met een aantal projecten waarbij Science op een haalbare manier gelinkt wordt met Engineering om zo tot een volwaardig STEM project te komen. Zo zullen er een aantal Arduino based Science projecten gedemonstreerd worden en leert u de tools kennen waarmee leerlingen zelf apps kunnen maken die in de labo’s wetenschappen en tijdens de lessen wiskunde gebruikt kunnen worden.
    U ziet hoe u metingen kan visualiseren op een smartphone of op een webpagina zodat leerlingen van eender waar de evolutie kunnen volgen en vanop afstand zelfs kunnen ingrijpen.
    Enkele besproken projecten zijn: spectrofotometrie, snelheid & tijd, luchtkwaliteit, pH-meting, …
    Al deze inspiratie zal ondersteund worden met concreet lesmateriaal (website).
  • Verantwoordelijke: Bart Huyskens
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 30

www.FysicaPiraten.be: Interactieve videolessen over fysica voor het secundair onderwijs

  • Code: F5
  • Omschrijving:

    www.FysicaPiraten.be is een nieuwe website die interactieve videolessen over fysica aanbiedt aan leerlingen uit het secundair onderwijs. Tijdens deze sessie demonstreert oprichter Domien Van der Elst (www.domienvanderelst.be) de voordelen die FysicaPiraten biedt voor leerlingen. Het doel van deze interactieve videolessen is dat elke leerling op zijn/haar eigen tempo begeleid wordt in zijn/haar leerproces. FysicaPiraten zorgt daarmee voor een automatische differentiatie, zonder extra werklast voor de leerkracht.
    Als u een toestel (bv. smartphone) met internetverbinding en hoofdtelefoon meebrengt, kan u tijdens de sessie zelf ervaren hoe leerlingen individueel begeleid worden wanneer ze les volgen via FysicaPiraten.
    Leerkrachten die deelnemen aan deze sessie krijgen de kans om de videolessen van www.FysicaPiraten.be gratis aan te bieden aan hun leerlingen tijdens het schooljaar 2019-2020.
    Disclaimer: www.FysicaPiraten.be wordt momenteel ontwikkeld door gepassioneerde leerkrachten. Er zijn onderwerpen waarover nog geen interactieve videolessen beschikbaar zijn.
  • Verantwoordelijke: Domien Van der Elst
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: 2de en 3de graad; ASO, TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 30

REEDS VOLZET! Gehoord! Focus op gehoor en gehoorschade

  • Code: F6
  • Omschrijving: REEDS VOLZET! Inschrijvingen voor deze werkgroep worden niet meer aanvaard

    We zoomen in op het volledige plaatje: de kenmerkende (technische) eigenschappen van geluid, de biologie van het oor en het horen, oorzaken en gevolgen van gehoorschade, voorzorgen en remedie, meten van geluidsniveau, testen van gehoor.

    Alles wordt bekeken vanuit een fysische, technische en biologische achtergrond:
    - Gehoorgebied, toonhoogte, geluidsniveau
    - Bouw en werking van het oor (uitwendig en inwendig oor)
    - Geluiden waarnemen (hoge en lage tonen, storende geluiden, achtergrondgeluid, omgevingsgeluid
    - Decibel (dB), decibel met frequentiële weging (dB(A)), decibel met uitmiddeling over meettijd
    - Hoe hard is te hard? (+3 dB-regel). Kenmerken gehoorschade, remedie en preventie
    - Gehoorschade, schadelijk geluid
    - Demonstratie van websites om gehoormeting en gehoortesten te doen
    - Metingen van geluidsniveau met decibelmeter op smartphone.
  • Verantwoordelijke: Saartje Impens
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: 3de graad; ASO, TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 25

STUUR-Kernfysicalab (deel 2): Experimenten verwerken

  • Code: F7
  • Omschrijving:

    Op het Congres Leraars Wetenschappen vorig jaar (2018) werd deel 1 van het STUUR-Kernfysicalab voorgesteld en werden een aantal experimenten uitgevoerd door de deelnemers. Deel 2 kan ook gekozen worden als Deel 1 toen niet gevolgd werd.

    In deze workshop kunnen de deelnemers zelf meetresultaten op PC verwerken en geven we uitgewerkte ideeën om de bespreking achteraf in de klas efficiënt te begeleiden. Wij overlopen de eindtermen voor fysica en de leerplannen KOV (vvkso) en GO! van de verschillende richtingen (ASO en TSO) die het lab kunnen inpassen in de leerstof radioactiviteit, voor onderzoekscompetenties of in de module deeltjesfysica.
    Het lab werd jaar na jaar aangepast aan de noden van de groepen die we sinds 2013 ontvangen aan de KU Leuven. Zo kunnen de leerlingen tijdens hun bezoek één reeks meetresultaten tot een Excel-grafiek omzetten, printen en verder uitwerken. Anderzijds kunnen leraars kiezen voor een aangepast programma als de leerstof Elektromagnetisme nog niet behandeld is in de klas op het ogenblik van hun bezoek.
  • Verantwoordelijke: Geneviève Janssens
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: 3de graad; ASO, TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 24