Vlaams Congres
van Leraars Wetenschappen





Werkgroepen

Algemeen

Biologie

Chemie

Fysica

Aardrijkskunde

Werkgroepen Algemeen

GUM-tour: interactieve rondleiding in het Gents Universiteitsmuseum

  • Code: A1
  • Omschrijving:
    In het GUM – Gents Universiteitsmuseum – duiken we in het brein van wetenschappers. Welke uitdagingen komen ze tegen? Hoe gaan ze te werk? Welke ruimte is er voor verbeelding, twijfel en falen? En welke impact heeft dat alles op ons leven en denken? En natuurlijk: welke bijzondere objecten illustreren dit verhaal?
    Volg deze rondleiding met gids en wandel langs de unieke wetenschappelijke collecties van de universiteit.
    Verdiep je in een mooie selectie: van geneeskunde tot etnografie, van biologie tot archeologie, van ingenieurswetenschappen tot taalkunde. De rondleiding geeft nieuwe inzichten in het wetenschappelijke denken & werken en zet ook jou aan het denken … en soms twijfelen.
  • Verantwoordelijke: Annelies Lust
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 15
  • Gaat door om: 10:00-11:00 (Volzet), 11:10-12:10, 13:10-14:10 (Volzet), 14:20-15:20

Kritisch denken over wetenschap

(Volzet)
  • Code: A2
  • Omschrijving:
    Heeft een wetenschapper altijd gelijk? Mag je alles onderzoeken? Hoe werkt wetenschap?
    Bij leerlingen leven heel wat foute ideeën over wetenschap. Nochtans stimuleert inzicht in wetenschap en de wetenschappelijke methode de motivatie van jongeren voor de wetenschapsles. Maar hoe pak je dat aan? Hoe laat je leerlingen reflecteren over wat wetenschap tot wetenschap maakt ( ‘the nature of science’)? Hoe creëer je dialoog waarbij jongeren enthousiast deelnemen en reflecteren over wetenschap en wetenschappelijke bevindingen?
    In deze workshop ontdek je verschillende methodes om het kritisch denken van jongeren over wetenschap te vergroten en deze te koppelen aan leerinhouden uit de leerplannen. We hebben hierbij oog voor vraag- en dialoogtechnieken en een breed scala aan wetenschappelijke contexten. We reiken concreet leermateriaal aan waarmee je in jouw les aan de slag kan om het denken te prikkelen en het inzicht in wetenschap op te krikken.
  • Verantwoordelijke: Lotte Boven
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: 1ste, 2de en 3de graad; ASO, TSO, BSO
  • Maximum aantal deelnemers: 20
  • Gaat door om: 10:00-11:00 (Volzet), 11:10-12:10 (Volzet)

Aan de slag met de nieuwe MOS-energiekoffer en CO2-calculator

  • Code: A3
  • Omschrijving:
    Wil je met je leerlingen werken rond het thema energie? Goed idee! Want duurzaam energiegebruik komt zowel de energiefactuur als het klimaat ten goede. Bovendien breiden de leerlingen hiermee hun vaardigheden en onderzoekscompetenties uit.
    MOS stelt hiervoor een gratis ontleenbare energierugzak en online CO2-calculator ter beschikking.
    Maak tijdens deze workshop kennis met beide instrumenten en ontdek de mogelijke toepassingen ervan in een schoolse context. Hoe ze in een MOS-traject kunnen ingepast worden, maar ook los van elkaar gebruikt kunnen worden.
  • Verantwoordelijke: Veronique De Grave
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 30
  • Gaat door om: 11:10-12:10, 14:20-15:20

“Mevrouw/mijnheer, is een STEM-opleiding aan de universiteit iets voor mij?” De kracht van feedback

  • Code: A4
  • Omschrijving:
    Als leerkracht in de derde graad van het SO krijg je vermoedelijk regelmatig vragen over de studierichting die je zelf ooit gevolgd hebt aan de universiteit. “Zou dit iets voor mij zijn? Denkt u dat ik dit aan kan gezien mijn competenties en het afgelegde traject?”.
    Op zo’n momenten is het belangrijk dat je je advies kan onderbouwen met cijfermateriaal. Data-gebaseerde feedback is sterk! Tijdens deze workshop gaan we in op enkele interessante vaststellingen die we gedaan hebben op basis van een datacollectie die we opgebouwd hebben gedurende de zes laatste academiejaren over eerstejaarsstudenten die gestart zijn aan een STEM-opleiding aan de KU Leuven. Wist je bijvoorbeeld dat één op vijf van de generatiestudenten industrieel ingenieur uit de studierichting Industriële Wetenschappen afkomstig is en dat ze het quasi even goed doen als leerlingen uit Wiskunde-Wetenschappen? En wist je dat goede time management skills een buffer kunnen vormen voor leerlingen met een minder goede vooropleiding?
  • Verantwoordelijke: Greet Langie
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: 3de graad; ASO, TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 25
  • Gaat door om: 10:00-11:00, 13:10-14:10

Klimaatlink helpt leerkrachten met klimaatonderwijs

  • Code: A5
  • Omschrijving:
    In het nieuws gaat het steeds vaker over temperatuurrecords, het afsmelten van ijskappen en gletsjers, droogte en overstromingen. Weten leerlingen welke rol klimaatverandering hierin speelt? Ben je als leerkracht voldoende voorbereid om dit tijdens je les te behandelen?
    Klimaatverandering gaat namelijk snel, is redelijk ingewikkeld en er bestaan veel misverstanden rond. Klimaatlink maakt daarom up-to-date informatieve educatieve pakketten over ‘het klimaatprobleem’ en ‘oplossingen voor klimaatverandering’. Het heeft bovendien (citizen science) STEM pakketten rond projecten ‘CurieuzeNeuzen in de Tuin’ en ‘Knappe K(n)oppen’, die respectievelijk o.a. de droogte en het verschuiven van de seizoenen behandelen. In deze workshop worden deze educatieve pakketten voorgesteld en wordt dieper ingegaan op enkele interactieve lesmomenten waarbij de leerlingen (in dit geval leerkrachten) zelf aan de slag gaan.
  • Verantwoordelijke: Arne Ven
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: 1ste en 2de graad; ASO, TSO, BSO
  • Maximum aantal deelnemers: 30
  • Gaat door om: 10:00-11:00, 13:10-14:10

Efficiënt opnemen en gebruiken van video: praktijktips

  • Code: A6
  • Omschrijving:
    In een ideale wereld hebben jouw leerlingen naast hun leerboek en hun notities ook video’s ter beschikking waarin ze de belangrijkste onderdelen van jouw lessen kunnen (her)beluisteren of –bekijken. Als het even kan gemaakt door hun eigen leraar, zodat de video’s optimaal afgestemd zijn op hun leerstof. Maar hoe begin je daaraan als je niet de nodige technische bagage hebt? Hoe vind je de tijd om al die opnames te maken? En hoe zet je die video’s didactisch efficiënt in?
    In deze workshop verplaatsen we ons letterlijk in de leef-wereld van een leraar, zowel in het klaslokaal als in de werkkamer thuis, en doorlopen we stap voor stap het hele maakproces van een onderwijsvideo. Met de nadruk op technische toegankelijkheid en tijdsefficiëntie én met aandacht voor het didactisch gebruik ervan.
  • Verantwoordelijke: Stefaan Cottenier
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 100
  • Gaat door om: 10:00-11:00, 13:10-14:10

Generatie pandemie – Een maatschappelijk debat

  • Code: A7
  • Omschrijving:
    Zelden heeft een onderwerp zo'n drastische impact gehad op onze samenleving als de huidige COVID-19-crisis.  Dit onderwerp roept bijzonder veel vragen op bij jongeren. Zij voelen de nood om hun stem naar voor te brengen en deel te nemen aan de maatschappelijke discussie hieromtrent.
    Brightlab, STEM-steunpunt Brussel, Vrije Universiteit Brussel en Erasmushogeschool Brussel ontwikkelden het e-learningpakket "Generatie Pandemie", een digitaal leertraject waarin elke module ingaat op de centrale vraagstelling: ‘Hoe raken we voorbij de huidige COVID-19-crisis?’.
    Dit project kwam tot stand met dank aan Innovirus Brussel.

    https://www.brightlab.be/pandemie
  • Verantwoordelijke: Winnie Himpe
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: 2de en 3de graad; ASO
  • Maximum aantal deelnemers: 25
  • Gaat door om: 10:00-11:00, 13:10-14:10

GEANNULEERD - Weg van ’t School

  • Code: A8
  • Omschrijving:

    Deze workshop is geannuleerd


    Samen met je leerlingen werk je rond fietsveiligheid en STEM in de schoolomgeving.
    In de verkeersongevallencijfers vallen vaak jonge slachtoffers tussen 12 en 14 jaar te betreuren. Het project "Weg Van ‘t School" wil hier verandering in brengen! Samen met hun leerkracht brengen leerlingen fietsroutes van en naar de school nauwkeurig in kaart. Dit doen ze aan de hand van het burgerwetenschapsproject Fietsbarometer van UGent. Ervaren ze deze routes als onveilig, dan worden ze aangemoedigd om een inventieve oplossing te bedenken om hun route veilig te maken.
    Als rode draad doorheen dit traject, worden de jongeren aangemoedigd om te communiceren over hun activiteiten. Het project geeft de leerlingen tips & tricks om gesprekken aan te gaan met het lokaal gemeentebestuur om zo verandering teweeg te brengen en om visibiliteit te creëren rond hun project.
    Door in het onderzoeksproces problemen te analyseren en in het ontwerpproces over oplossingen na te denken, geven we leerlingen inzicht en verantwoordelijkheid. Dat is nodig voor gedragsverandering.
    Dit is een project in samenwerking met Go With The Velo & Cera.

    https://www.brightlab.be/project/weg-van-t-school
  • Verantwoordelijke: Tim Louagie
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: 1ste graad
  • Maximum aantal deelnemers: 25
  • Gaat door om: 11:10-12:10, 14:20-15:20

De nieuwe STEM-eindtermen: een gedachtewisseling

  • Code: A9
  • Omschrijving:
    September 2021 zijn de nieuwe eindtermen van kracht gegaan. Deze workshop zoomt in op de STEM-eindtermen. Wat zeggen die eindtermen nu eigenlijk en wat hebben ze hiermee voor ogen?
    Het wordt in de eerste plaats een dialoog waar best practices uitgewisseld kunnen worden. Voor velen is dit niet de eerste maal dat ze met STEM aan de slag gaan. Er is ruimte voor bedenkingen, het einddoel is om van elkaar te leren. Zo gaan we ook de mogelijkheden van de evaluatie voor die STEM-eindtermen eens bekijken, de praktische schoolorganisatie voor zo een samenwerking, hoe kijkt de inspectie naar de eindtermenrealisatie STEM ...
    Als de tijd het toelaat kunnen we dit verder kaderen in de generieke STEM-competenties waar vanuit de bedrijfswereld vooral wordt naar gekeken.
    Belangrijk is dat je ofwel een voorbeeld vanuit je eigen context kort kan toelichten ofwel hoe je ermee in de klas aan de slag wil gaan kort kan voorstellen.
    De resultaten en mogelijkheden kunnen we (mits toestemming!) delen op de website van het Overlegplatform STEM-lerarenvereniging ter inspiratie van onze collega-leerkrachten STEM-vakken.
  • Verantwoordelijke: Michael Verbeeck
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: 2de en 3de graad; ASO, TSO, BSO
  • Maximum aantal deelnemers: 25
  • Gaat door om: 11:10-12:10 (Volzet), 14:20-15:20

Controverse in de wetenschapsles

  • Code: A10
  • Omschrijving:
    Hoe reageer je op een antivax’er in de klas? Hoe ga je om met een leerling die de klimaatopwarming ontkent? Hoe reageer je op de overtuiging dat technologie alle problemen van de mens zal oplossen?
    De wetenschapsklas is steeds vaker een arena voor botsende opvattingen en wereldbeelden. Internationale studies geven aan dat het aansnijden van dit soort gevoelige en maatschappelijke thema’s in de wetenschapsles de openheid en motivatie van leerlingen voor wetenschappen vergroot. Maar inspelen op dit soort thema’s zonder confrontatie op te wekken ligt niet altijd voor de hand.
    In deze workshop reiken we u handvaten aan om in te spelen op gevoelige thema’s. Aan de hand van concrete voorbeelden geven we concrete tips om confrontatie te vermijden en reflectie aan te zwengelen. We bieden leermateriaal bruikbaar in de klas om heikele thema’s te ontmijnen en de motivatie van jongeren voor wetenschap aan te zwengelen.
  • Verantwoordelijke: Jelle De Schrijver
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 20
  • Gaat door om: 13:10-14:10 (Volzet), 14:20-15:20

‘De luchtkwaliteit in mijn klas’. Soldeer samen met je leerlingen voor elk klaslokaal een kwalitatieve CO2-meter (STEM-project)

  • Code: A11
  • Omschrijving:
    Het nieuwe STEM-project ‘De luchtkwaliteit in mijn klas’ is de ideale manier om de huidige problematiek rond luchtkwaliteit te combineren met een 6 weken durend, volwaardig STEM-project.
    Scholen maken met hun eigen leerlingen een CO2-meter voor elk klaslokaal. Aan de hand van het leerwerkboek komen de leerlingen alles te weten over luchtkwaliteit en CO2, wordt er gebrainstormd over mogelijke oplossingen voor het probleem, ontwerpen en maken ze een toffe behuizing voor hun CO2-meter. De leerlingen voeren experimenten uit, loggen alle opgemeten CO2-concentraties, analyseren en presenteren die en maken een actieplan op. Met dit actieplan proberen de leerlingen de luchtkwaliteit in hun klas aanzienlijk te verbeteren. Alle domeinen van STEM (Science, Technology, Engineering & Mathemathics) komen aan bod.
    In deze workshop geven we kort wat algemene info over de opbouw van dit project (leerwerkboek / bordboek / doe-activiteit / klasmateriaal) en vervolgens solderen we samen een kwalitatieve CO2-meter met NDIR sensor.
    Meer info: https://tess.be/werkboeken/luchtkwaliteit/
  • Verantwoordelijke: Niels De Vlieger
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: 1ste graad A-stroom
  • Maximum aantal deelnemers: 20
  • Gaat door om: 10:00-11:00, 11:10-12:10

Hernieuwbare energie, ja maar…

  • Code: A12
  • Omschrijving:
    De bredere context van de energietransformatie wordt in detail besproken. Elke keuze voor onze toekomstige energievoorziening heeft ingrijpende consequenties voor de bevolking, voor de industrie en in het algemeen voor onze moderne maatschappij. De bijdrage van Europa in de wereld op het vlak van energie en broeikasgassen mag niet worden overschat. Het is van het grootste belang dat Europa een efficiënte en economisch rendabele energietransitie realiseert, die bijdraagt aan de welvaart van iedereen. Enkel op die manier kan Europa andere landen ertoe bewegen mee te gaan in de wereldwijde energietransformatie.
  • Verantwoordelijke: Jef Ongena
  • Duur: 1.00 u.
  • Doelgroep: iedereen
  • Maximum aantal deelnemers: 40
  • Gaat door om: 11:10-12:10, 14:20-15:20