Vlaams Congres
van Leraars Wetenschappen





Lezingen

Lezingen



Werkgroepen

Algemeen

Biologie

Chemie

Fysica

Aardrijkskunde

Werkgroepen Aardrijkskunde

Aan de slag met iPads voor leerlingen in de aardrijkskundeles

  • Code: G1
  • Omschrijving:

    Sinds september 2017 geven we de aardrijkskundelessen in de derde graad op de iPad en een zeer groot deel van de aardrijkskundelessen in de tweede graad. Daarbij gebruiken de leerlingen elke les een shared iPad. Wil je starten met iPads of andere mobiele toestellen in de les, of zoek je nog inspiratie voor een eigen lessenreeks, dan is dit de sessie waar je moet zijn.
    Leerlingen laten werken op de iPad is heel anders dan leerlingen laten werken op een PC. We tonen je hoe je je leerlingen doorheen een iPad-les loodst, wat goed werkt en wat niet. Breng je eigen mobiel toestel (iPad, tablet, laptop,…) mee.
  • Verantwoordelijke: Bart Van Bossuyt
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: 2de en 3de graad; ASO; TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 25

GI Learner: een leerlijn voor georuimtelijk denken met GIS in het secundair onderwijs

  • Code: G2
  • Omschrijving:

    Ruimte en plaats maken van ruimtelijk denken een duidelijke, fundamentele en essentiële vaardigheid die in het onderwijs moet worden aangeleerd naast andere zoals taal, wiskunde en wetenschap. Niettemin blijft de institutionalisering van geo-technologie en geo-media in leerplannen in bijna alle landen echter een doelstelling.
    GI-Learner (www.gilearner.eu) wil hierop reageren door de ontwikkeling van een GI Science-leerlijn zodat de integratie van ruimtelijk denken kan plaatsvinden. Daarvoor vertrok het project van wetenschappelijk onderzoek waaruit 10 essentiële competenties werden gedetermineerd. Deze worden ingevoerd in een leerlijn gebaseerd op leerplandoelstellingen en met bijhorend materiaal. In deze deelsessie krijg je eerst een klein beetje achtergrondinfo, daarna ga je aan de slag met het ontwikkelde materiaal.
  • Verantwoordelijke: Luc Zwartjes
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: iedereen; ASO; TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 25

Hier is Geopunt, weg met de papieren atlas?

  • Code: G3
  • Omschrijving:
    WERKGROEP DUURT 2 UUR; HERHALING 2017

    De Vlaamse portaalsite www.geopunt.be biedt sinds eind november 2013 gebundelde geo-info aan. Geopunt is sindsdien dé centrale plaats geworden om geo-info en geo-gerelateerde info terug te vinden. Denk hierbij bv. aan de Basiskaart Vlaanderen (Grootschalig Referentiebestand - GRB), het gewestplan, overstromingskaarten, bodemkaarten, voorkooprechten, de Atlas der Buurtwegen, … maar even goed aan sportaccommodaties, bibliotheken, scholen, logies, …
    Tijdens een twee uur durende interactieve sessie op de PC krijgen de deelnemers de kans om Geopunt en alle mogelijkheden op eigen tempo te ontdekken. Op het einde worden zelfs voor diegenen die Geopunt denken te kennen enkele tips & tricks meegegeven die het werken met Geopunt vereenvoudigen!
  • Verantwoordelijke: Tom Van Herck
  • Duur: 2u
  • Doelgroep: iedereen; ASO; TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 20

Leren systeemdenken in aardrijkskunde aan de hand van causale diagrammen

  • Code: G4
  • Omschrijving:

    Het begrijpen van de complexiteit van globale thema’s vormt in deze sterk geglobaliseerde wereld één van de doelstellingen van het vak aardrijkskunde. Aangezien dit niet eenvoudig is, maar het anderzijds toch belangrijk is om het geheel niet te veel te vereenvoudigen, is het relevant om naar het systeem als geheel te kijken en de relaties tussen de verschillende variabelen in het systeem te benadrukken. Deze benadering vanuit het systeemdenken is veelbelovend in educatie voor duurzame ontwikkeling en in het aardrijkskundeonderwijs.
    In deze nascholing bespreken we kort wat systeemdenken is en welke rol het binnen aardrijkskunde kan spelen. Het merendeel van de tijd gaan we echter aan de slag met activerende werkvormen om systeemdenken te stimuleren bij leerlingen. We vertrekken hierbij vanuit eindtermen en leerplandoelstellingen in de derde graad secundair onderwijs, thema draagkracht en mondiale verschuivingen, maar thema’s uit de tweede graad zijn zeker ook geschikt voor deze activerende werkvormen!
  • Verantwoordelijke: An Steegen
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: 2de en 3de graad; ASO; TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 30

Wetenschappelijk denken in Aardrijkskunde evalueren met de aardrijkskundevragen uit de Jeugdolympiade voor Natuurwetenschappen (JON) als voorbeeld

  • Code: G5
  • Omschrijving:
    WERKGROEP DUURT 2 UUR

    De Jeugdolympiade voor Natuurwetenschappen (JON) is het jongere broertje van de Olympiade wedstrijd. Aardrijkskunde maakt sinds 2013 deel uit van de cluster Natuurwetenschappen. Tijdens deze workshop worden eerst een aantal JON-vragen getoond en wordt de techniek van het opstellen van goede MC-vragen overlopen. In het tweede deel worden de deelnemers uitgedaagd om een aantal vragen te beoordelen en te classificeren. In een derde deel (indien tijd) worden de deelnemers uitgenodigd om zelf enkele MC-vragen over de leerstof van de tweede graad op te stellen.
    De bestaande vragen van de JON worden gedeeld met de deelnemers. De uitgeverijen stellen werkmateriaal ter beschikking (atlassen, handboeken voor GO! en KOV) waarmee we aan de slag kunnen gaan.
    Workshop-leiders zijn Jan Van Acker (Odisee Sint-Niklaas) en Chris Van Broeck (Thomas-More Mechelen - gepensioneerd), beiden lerarenopleiders SO en verantwoordelijk voor de vragengroep van de JON.
  • Verantwoordelijke: Chris Van Broeck
  • Duur: 2u
  • Doelgroep: 2de graad; ASO; TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 25

Competentiegerichte didactiek in het lesvak aardrijkskunde

  • Code: G6
  • Omschrijving:

    In het GO! werken we intussen sinds een aantal jaren met competentiegerichte leerplannen voor het lesvak aardrijkskunde. Bijvoorbeeld: leerlingen moeten niet alleen de basisprincipes van de cartografie kennen (kennisdoel), maar ze moeten ook cartografische bronnen kunnen gebruiken (vaardigheidsdoel) op nauwkeurige en efficiënte wijze (attitudinaal doel). Hierbij maken we onderscheid tussen generieke en specifieke competenties. Generieke competenties kunnen ‘altijd’ aan bod komen, zoals de cartografische en de onderzoekscompetentie. Specifieke competenties richten zich op welbepaalde onderdelen van het studieterrein van de geografie, zoals weer en klimaat, geopolitiek of demografie.

    Deze leerplannen vragen wel degelijk een eigen pedagogisch-didactische aanpak. Zo worden de competenties gekoppeld aan elkaar en aangeleerd binnen thematische clusters (zinvolle contexten). Leerkrachten worden sterk gestimuleerd om technieken van binnenklasdifferentiatie te introduceren in hun didactisch handelen. Zeer belangrijk is de noodzaak van een mindshift inzake evaluatie. Naast de klassieke taken, toetsen en examens dringen er zich vormen op van breed evalueren, van zelf- en peer-evaluatie, van competentiegericht evalueren, van geïntegreerd evalueren. En aangezien ‘het terrein het labo is van de geografie’ wordt ook vakoverschrijdend (terrein-) werk mogelijk, waarin doelen van aardrijkskunde en andere vakken zinvol gekoppeld kunnen worden aan elkaar tijdens uitstappen, GWP’s, enz.

    Tijdens het seminarie worden deze krachtlijnen van competentiegericht leren in aardrijkskunde uitgediept.
    We gebruiken de werktijd om een geclusterd (mini-)thema stap voor stap in zijn opbouw te bespreken, de bijhorende werkstructuren voor leerlingen te analyseren en de bijhorende evaluatietools kritisch te bespreken.
  • Verantwoordelijke: Joris Hoerée
  • Duur: 1u
  • Doelgroep: iedereen; ASO; TSO
  • Maximum aantal deelnemers: 25